पर्यावरण रक्षणाचा ‘मालवणी’ बाणा! चिदरमध्ये झाडाऐवजी फांदीची होळी; सडेवाडीतील ग्रामस्थांचा आदर्श उपक्रम

रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात होळीचा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. मात्र, अलिकडच्या काळात वृक्षतोडीचे वाढते प्रमाण लक्षात घेता, मालवण तालुक्यातील चिदर येथील सडेवाडीतील ग्रामस्थांनी पर्यावरणाप्रती आपली कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी एक आदर्श पायंडा घालून दिला आहे. सडेवाडीतील गोसावीवाडी, हडकरवाडी, देवकोंडवाडी आणि गोलाकरवाडी या चारही वाड्यांच्या वतीने सलग दुसऱ्या वर्षी पूर्ण झाड तोडण्याऐवजी केवळ झाडाची ‘फांदी’ वापरून होळी साजरी करण्यात आली. सिद्धमहापुरुष मठात रंगला पर्यावरणपूरक उत्सव चिदर-सडेवाडी येथील ग्रामदैवत सिद्धमहापुरुष मठ, गोसावीवाडी येथे हा उत्सव परंपरेनुसार पार पडला. कोकणात अनेक ठिकाणी होळीसाठी मोठे आंबा किंवा माडाचे झाड तोडले जाते. मात्र, “निसर्ग वाचला तरच आपण वाचू” हा संदेश प्रत्यक्ष कृतीत उतरवण्यासाठी येथील ग्रामस्थांनी एकत्र येत हा निर्णय घेतला.
​उपक्रमाची ठळक वैशिष्ट्ये:
​वृक्षसंवर्धनाचा संदेश : संपूर्ण आंब्याचे झाड न तोडता केवळ एका फांदीचे पूजन करून होळीची परंपरा जपली गेली.
​एकता आणि समन्वय : गोसावीवाडी, हडकरवाडी, देवकोंडवाडी व गोलाकरवाडी या चारही वाड्यांतील ग्रामस्थांचा यामध्ये सक्रिय सहभाग होता.
​परंपरेला आधुनिकतेची जोड : पूर्वजांपासून चालत आलेल्या धार्मिक विधींना धक्का न लावता पर्यावरणाची हानी टाळणारा हा बदल सर्वांचे लक्ष वेधून घेत आहे.
​”होळीचा सण हा आनंदाचा आणि मांगल्याचा आहे. निसर्गाचा ऱ्हास करून उत्सव साजरा करण्यापेक्षा, निसर्गाचे रक्षण करत परंपरा जपणे अधिक महत्त्वाचे आहे. गेल्या दोन वर्षांपासून आम्ही राबवत असलेला हा उपक्रम पुढील पिढीसाठी मार्गदर्शक ठरेल.”
— ग्रामस्थ, सडेवाडी (चिदर)
​चिदरमधील या ‘ईको-फ्रेंडली’ होळीचे सर्वत्र कौतुक होत असून, इतर गावांसाठी देखील हा उपक्रम प्रेरणादायी ठरत आहे.
​